Sivil toplumun güvenilirliği, yaptığı iş kadar o işi nasıl anlattığıyla da ölçülür. Konfederasyonlar, federasyonlar ve dernekler yıllardır “yardım”, “burs”, “dayanışma” ve “kamu yararı” kavramları üzerinden toplumsal bir meşruiyet inşa ediyor. Ancak artık toplumun beklentisi değişti: Güzel söz değil, net rakam istiyoruz. Yuvarlak ifadeler değil, denetlenebilir veriler görmek istiyoruz.
Özellikle öğrencilere verilen burslar konusunda tablo açık olmalı. Kaç öğrenciye, hangi yıl, ne kadar süreyle, hangi kriterlere göre burs verildi?
Bu burslar düzenli mi, tek seferlik mi?
Kaynak nereden geldi, kim denetledi?
“Binlerce öğrenciye destek olduk” demek kolay; ama binlerce kaç?
1.200 mü, 9.800 mü? Bir sivil toplum kuruluşu için en büyük itibar, şeffaflıktır. Resmi internet sitesinde, yıllara göre ayrılmış, denetim raporlarıyla desteklenmiş burs tabloları yayınlamak bu kadar zor olmamalı.
Aynı durum Ramazan yardımları için de geçerli. Ramazan ayı, paylaşmanın ve dayanışmanın en yoğun yaşandığı dönemdir. Ancak tam da bu nedenle abartıya en açık alandır. Gerçekte 50 paket gıda yardımı yapıp, kamuoyuna “500 hatta 1000 paket dağıttık” diye açıklama yapmak, sadece sayıyı büyütmek değildir; güveni küçültmektir. Yardımın miktarı değil, doğruluğu kıymetlidir. 50 paket yapıldıysa 50 denmeli. Çünkü dürüstçe söylenen 50, abartılmış 1000’den daha değerlidir.
Bugün dijital çağdayız. Bağış yapan da, yardım alan da daha bilinçli. Sosyal medyada paylaşılan bir fotoğraf, bir liste, bir çelişki saniyeler içinde büyüyebiliyor. Bu yüzden kurumların kendi kendini denetlemesi artık bir tercih değil, zorunluluktur.
Bağımsız denetim raporları, faaliyet raporlarının kamuya açık paylaşımı, bağış-gider kalemlerinin şeffaf sunumu kurumsal itibarı güçlendirir.
Unutmayalım: Sivil toplum, devletle toplum arasında bir güven köprüsüdür. O köprünün harcı doğruluktur. Rakamları şişirmek kısa vadede alkış getirebilir ama uzun vadede itibar kaybettirir. Oysa bu kurumların en büyük sermayesi güvendir.
Toplum olarak talebimiz net olmalı:
Kaç öğrenciye burs verildi?
Hangi yıl kaç paket gıda dağıtıldı?
Toplanan bağış ne kadardı, nereye harcandı?
Gerçek neyse onu açıklayın. Azsa az deyin. Çoksa zaten rakamlar konuşur.
Çünkü şeffaflık bir lütuf değil, sorumluluktur.
